Veelgestelde vragen op het gebied van agressie
Het Project Gezond & Zeker wordt ook benaderd met vragen over agressie. De meest gestelde vragen van leidinggevenden en de antwoorden daarop hebben wij hier gepubliceerd.
Vraag: Is een agressieprotocol verplicht?
Dat u over een agressieprotocol moet beschikken staat niet letterlijk met zoveel woorden in de Arbo-wet. De werkgever moet wel zorgen voor goede werkinstructies, ‘hoe te handelen in geval dat…’. In de praktijk kunt u dat doen door een agressieprotocol op te stellen. Zo’n werkinstructie is vaak afgestemd op de aard van het werk. Is er sprake van ambulante dienstverlening, dienstverlening buiten de gewone werkuren, wordt altijd in directe nabijheid van collega’s gewerkt, wordt er gewerkt met groepen cliënten of zijn er vooral een op een contacten? Praktijksituaties kunnen nogal uiteen lopen. Het is daarom zinvol om voor elk team/werksoort een eigen agressieprotocol op te stellen.
Vraag: Ben ik als leidinggevende aansprakelijk voor de veiligheid van mijn medewerkers?
De werkgever is verantwoordelijk. U als leidinggevende hebt een afgeleide zelfstandige verantwoordelijkheid. Er is echter nog weinig jurisprudentie op dit vlak. Verwacht mag worden dat de vraag over verantwoordelijkheden en aansprakelijkstelling van leidinggevende en afdelingsmanager de komende jaren vaker gesteld gaat worden. Kortweg zijn er twee zaken van belang:
- Als leidinggevende is het belangrijk dat u mede invulling geeft aan het door de werkgever geformuleerde beleid en dat u er op toe ziet dat medewerkers uitvoering geven aan dit beleid;
- U probleemsignalen van uw medewerkers opvangt en actief oppakt.
Zorg dat agressie en geweld regelmatig op de agenda van het werkoverleg staan, zorg dat medewerkers een training agressiehantering krijgen, zorg dat uw team beschikt over een ‘op maat’ agressieprotocol, zorg dat incidenten worden geregistreerd, bespreek incidenten en neem voorzorgsmaatregelen.
Vraag: Is een training agressiehantering verplicht?
De werkgever is volgens de Arbo-wet verplicht elke medewerker met cliënten contacten een training agressie hantering aan te bieden. Eens in de twee tot drie jaar moet er een opfriscursus worden aangeboden.
Vraag: Wanneer doe ik aangifte?
In alle gevallen waarbij sprake is van (ernstige) dreiging en/of fysieke agressie. Twijfel je, vraag dan aan de politie of een voorval "aangifte waardig is". In plaats van aangifte kunt u er ook voor kiezen "melding" te maken. In het geval van een melding wordt het incident door de politie in haar dossiers vastgelegd. Er wordt echter niet tot vervolging over gegaan. Je kunt de politie bellen op 0900-8844. Zij luisteren naar je en adviseren wat je het beste kunt doen. In sommige regio’s kun je aangifte doen per internet, kijk voor informatie op www.politie.nl/overige/aangifte. Een tip: Begeleid de medewerker bij het doen van aangife en gebruik adres en telefoonnummer van de instelling voor de aangifte in plaats van persoonlijke gegevens van de medewerker.
Vraag: Binnen het team zijn de meningen over sancties erg verdeeld, wat vinden jullie?
Niet reageren op ongewenst gedrag is als instemmen met dat gedrag. Als een cliënt de (huis-) regels overtreedt moet deze daarop worden aangesproken. Als dit bij herhaling gebeurd moet er een sanctie volgen. Overigens moeten zowel de huisregels, de manier van aanspreken en het sanctioneren in beleidsvoorschriften zijn vastgelegd. Waar vaak over wordt gesproken is het geven van time-out of cool-down periode, huisarrest, toegangsverbod. Soms zal met afspraken in het zorgplan gewerkt worden. Wat een passende sanctie is hangt sterk af van de werksoort en situatie.
Heb jij een vraag over agressie in de zorg, stel deze op het forum!