Zit niet stil
De Praktijkrichtlijnen zijn helder. Wanneer je een zittende cliënt begeleidt (eten geven, scheren, tanden poetsen, etc), moet je een sta-steun, zadelkruk of de hoog-laag verstelling van de zitvoorziening van de cliënt gebruiken. Je voorkomt daarmee statische voorovergebogen en gedraaide houdingen. Een principe wat al langer in de kappersbranche is toegepast. Ook daar zie je steeds meer kappers op zo´n kruk om de klant heendraaien.
De vraag is nu of het zitten op een stasteun of een zadelkruk niet zó statisch is dat je dáár weer klachten van krijgt. Dat lijkt er niet op. De Praktijkrichtlijn voor zitten is namelijk dat je maximaal twee uur aaneengesloten zou mogen zitten en niet meer dan in totaal vijf à 6 uur per dag. Zó lang zitten komt bij zorgverleners nauwelijks voor. Dat betekent echter niet dat je het zitten niet zo gezond mogelijk zou moeten doen. Een van de nieuwste ideeën over dat gezond zitten is het zogenaamde ´dynamisch´ zitten.
Dynamisch zitten is feitelijk dat je zo min mogelijk echt helemaal stilzit. Bij het zitten op een dynamische stoel zou je lichaamszwaartepunt continue rond een evenwicht balanceren. Je zit dus nooit 100% stil. Dit idee is nu verwerkt in een flexibele zadelkruk (de Flexchair).
De ontwerper raakte gefascineerd door de zitbal, wat ook een vorm is van dynamisch zitten, en heeft het zitten op een zitbal zo goed mogelijk nagebootst in de flexibele zadelkruk. Zitballen worden vooral in de fysiotherapie en revalidatie gebruikt om te oefenen. Ook zijn er basisscholen waar dynamisch zitten bij de kinderen wordt gestimuleerd doordat ze op een zitbal zitten.
De flexibele zadelkruk heeft twee scharnieren. Een onder het zadel, de ander vlak boven het onderstel. Daardoor is de stoel uiterst flexibel, volgens sommigen ´wiebelig´ en nodigt hij continue uit tot activiteit.
Dynamisch en actief dus. Door de afwissing van inspanning en ontspanning worden de spieren meer op uithoudingsvermogen aangesproken dan op statische kracht.
De schrijver van deze tip, die een paar weken de flexibele zadelkruk heeft uitgeprobeerd bij bureauwerkzaamheden, kan dit laatste beamen. De eerste dagen was er zelfs sprake van een prettig soort vermoeidheid, vergelijkbaar met het gevoel na
het maken van een lange wandeling.
Goed onderzoek naar de zin en de effectiviteit van de flexibele zadelkruk ontbreekt nog. De noodzaak voor een flexibele zadelkruk voor zorgverleners lijkt, gezien de beperkte tijd waarin zij zitten, niet groot. Voor zittende beroepen binnen de zorg kan de flexibele zadelkruk echter een interessante gedachte zijn die aandacht verdient.
Het ontwerpproces van de kruk is ondersteund door een studente van de TU (Delft) in het kader van een afstudeerstudie. Meer informatie over deze studie is te verkrijgen bij Dr Ir Molenbroek.
De flexibele zadelkruk is verkrijgbaar bij Vitaflex (010 248 7358). ‘Gewone’ stasteunen zijn bijvoorbeeld verkrijgbaar bij Ergoshop (0182 597 330) of Dentramar International (0416 650 250).