Voorkom doorzitten
Wat nogal eens vergeten wordt is dat cliënten die in een stoel of rolstoel zitten juist een vrij groot risico hebben om decubitus te ontwikkelen. Een veel groter deel van hun lichaamsgewicht rust immers op een kleiner deel: de stuit. En ze zitten ook nog eens erg lang achter elkaar. Voor hen is houdingsverandering dus van groot belang. Als vuistregel wordt elke twee uur aangehouden.
Maar hou ook vast aan het advies dat de cliënt zelf, elk kwartier, even gaat verzitten: van bil naar bil, iets meer naar voren, iets verder naar achteren. In elk geval zo dat er sprake is van een andere drukverdeling. Zelf doe je dat ook als je lang zit: let maar eens op hoe vaak je dat zelf doet! Ook het even de druk ervan af halen helpt. Dat kan de cliënt doen door te gaan staan en weer te gaan zitten, maar ook het even liften: je zelf opdrukken in de stoel, zo nodig een bil tegelijk, helpt zonder meer. De bloedtoevoer kan dan weer even goed op gang komen: afvalstoffen worden afgevoerd en nieuw en vers bloed kan in de huid komen.
Laten verzitten, zo doe je dat
Vraag de cliënt zijn voeten stevig op de grond te zetten en vraag hem zijwaarts van links naar rechts heen en weer te wiebelen, terwijl hij de leuningen van de stoel stevig vastpakt.
Je merkt dan dat hij dan, al duurt dat soms even, afwisselend met zijn ene bil en dan zijn andere een beetje los komt van de zitting.
Als de cliënt dat kan vraag je hem om aan de zijde die loskomt van de zitting, met zijn voet op de grond en met zijn hand op de leuning af te zetten. Hij komt dan los van de zitting en probeer dat even te handhaven of laat hem zo over de billen in de stoel heen en weer en van voor naar achteren wandelen. Herhaal het natuurlijk ook aan de andere zijde zonder dat de billen schuiven. Met je stem of je houding kun je de cliënt helpen om het ritme te pakken te krijgen om van de zitting los te komen. Wanneer dat niet lukt, kun je de bewoner ook helpen met het naar achteren komen in de zitting door zacht druk te geven op de voorzijde van het been aan de zijde die loskomt van de zitting. Geef de druk niet op de knie, maar vlak daaronder, anders kan het pijnlijk zijn voor de bewoner. Je kunt eventueel richting geven aan de schouder, maar dat hoeft niet.
En vergeet niet dat er ook voor de stoel of rolstoel speciale maar ook eenvoudige zitkussens zijn die de kans op doorzitten kunnen verkleinen. Laat je adviseren door een ergotherapeut.