Condoomlaken
Het ‘Condoomlaken’ is ontwikkeld in verpleeghuis De Stelle in Oostburg. Het is oorspronkelijk bedoeld om wegschuiven van de lakens bij een transfer te voorkomen. Uit onderzoek blijkt nu dat je met het hulpmiddel héél veel kunt bereiken.
Steeds meer zorginstellingen werken met het concept ‘Passiviteiten van het Dagelijks Leven (PDL)’. Dit is een tegenhanger van ‘Activiteiten van het Dagelijks leven’ (ADL). Volgens de PDL visie moet je een onomkeerbaar zelftekort bij cliënten accepteren en niet meer kost wat kost proberen de cliënt te activeren. Voor het verplaatsen van de cliënten worden de bedden vanuit de PDL-gedachte driedelig opgemaakt: een laken aan het hoofdeinde, één aan het voeteneinde en één in het midden. Het midden- of steeklaken is daarmee vrij om passieve transfers mogelijk te maken. Het gaat dan bijvoorbeeld om het zijwaarts en omhoog in bed verplaatsen en het geven van wisselligging. Bij intensief gebruik van het steeklaken bleek dat het hoofd- en voetenlaken niet goed bleef liggen, wat tot extra handelingen en ergernis leidde. De verzorgenden kwamen op het idee van het condoomlaken. Het condoomlaken heeft de vorm van een korte slaapzak. Het heeft de breedte van het matras en wordt over de uiteinden van matras geschoven. Het ziet er netter uit en het kan tijdens de transfers niet meer wegschuiven.
Ergocoaches en hun begeleiders van Verpleeghuis De Stelle deden in het kader van Zorg Voor Beter onderzoek naar de waarde van het Condoomlaken. Uit dit project komt naar voren dat in elk geval cliënten in de Mobiliteitsklassen D en E baat kunnen hebben bij het gebruik van het Condoomlaken. Het gaat daarbij enerzijds om zaken gerelateerd aan de kwaliteit van zorg (minder pijn bij transfers, minder huidproblemen, minder handelingen, etc). Anderzijds levert het gebruik van een Condoomlaken tijd op. Voor een standaard verpleeghuis van 250 bedden gaat het dan om 4085 uur per jaar. Belangrijk is dat deze ‘winst’ (omgerekend 89.880 euro per jaar) niet gebruikt zou moeten worden om te bezuinigen op de personele bezetting, maar geïnvesteerd zou moeten worden in kwaliteit van zorg en contacttijd met de cliënten. En dat kan met het Condoomlaken!
Om optimaal te kunnen werken met het Condoomlaken moet wel voldaan worden aan een aantal voorwaarden. Allereerst moeten de bedden elektrisch bedienbaar zijn en beschikken over een Fowler en Trendenburg instelling. Daarnaast moet de hoes van het matras vrij glad zijn. De hoezen van de matrassen die in verpleeghuis De Stelle worden gebruikt, zijn op basis van de in dit project uitgevoerde biomechanische berekeningen inderdaad glad genoeg om een transfer binnen gezondheidkundige grenzen mogelijk te maken. Dat wil echter niet zeggen dat dat in andere instellingen ook zo is. Tot slot moeten de transfertechnieken correct worden uitgevoerd. Uit de biomechanische berekeningen blijkt dat het met name van belang is de beweging rustig uit te voeren. Ook zou bij een zijwaartse transfer het trekken aan het steeklaken of glijzeil beter niet volledig horizontaal, maar het beste onder een hoek van grofweg 25º gedaan uitgevoerd moeten worden.
Meer weten over de resultaten van dit Zorg Voor Beter project ‘Condoomlaken’? Download dan hier het volledige onderzoeksrapport.
juli 2008