Van voor naar achter, van links naar rechts...
In deze tip willen we ingaan op de resultaten van een onderzoek (getiteld ’Van voor naar achter van links naar rechts…’) naar de belasting tijdens het rijden en manoeuvreren met tilliften, bedden, maaltijdwagens etc. in de zorg. Er wordt heel wat afgereden en gemanoeuvreerd in de zorg.
De onderzoeksvraag is allereerst of het manoeuvreren met bedden, tilliften, waskarren etc überhaupt volgens de Praktijkrichtlijnen uitgevoerd wordt. En zo nee, of de moderne gemotoriseerde varianten hiervoor een oplossing kunnen bieden.
De eerste conclusie uit het onderzoek luidt dat bij het, zonder motor, rechtuit rijden over een harde, gladde ondergrond, met technisch goede en goed onderhouden hulpmiddelen, de fysieke belasting over het algemeen binnen gezondheidkundige grenswaarden valt en dus conform de Praktijkrichtlijnen uitgevoerd kan worden. Het gaat dan om een grens van ongeveer 20 kilo
(200 N).
Er ontstaan wel problemen bij minder optimale omstandigheden. We moeten dan denken aan het nemen van scherpe bochten, het draaien en vooral het manoeuvreren in kleine ruimtes. Problemen kunnen ook ontstaan bij het nemen van gewone bochten, vooral wanneer alle wielen van het object zwenkbaar zijn. Het object gaat dan verleieren (heeft de neiging om een eigen koers te gaan), zoals je dat bij volle winkelkarretjes goed kunt merken.
Datzelfde geldt voor het starten van de beweging. Vooral bij het explosief in gang zetten van de beweging zijn in het onderzoek grote piekkrachten (veel meer dan 200 N) gemeten. Dit onderstreept het belang van één van de RijRegels (de drie seconden regel): neem altijd drie tellen de tijd om de kar rustig in beweging te zetten.
Tot slot wordt de norm van rond de 200 N overschreden bij het rijden over een minder goede ondergrond (zacht, tapijt etc.), technisch minder goed materieel (kleine, slecht lopende en draaiende wielen), een ongunstige startpositie van de wielen (dwars), een zwaarder hulpmiddel / kar / tillift/ bed met zware patiënt en een minder optimale techniek van de werknemer.
Uit het onderzoek blijkt dus dat het manoeuvreren met een tillift, bed, waskar etc bij een normale gang van zaken op een gezonde manier uit te voeren is, maar dat er diverse situaties zijn waarin dat niet kan. De vraag is dan of het motoriseren van het hulpmiddel een oplossing kan zijn.
Duidelijk is dat de gemotoriseerde hulpmiddelen tot een veel lagere of zelfs geheel afwezige fysieke belasting leiden. Wanneer we de verschillende manieren van motoriseren met elkaar vergelijken komen we tot de volgende conclusies:
• Een plafondsysteem is zowel qua ruimtebeslag als qua mogelijkheden om ook in kleine ruimtes te kunnen manoeuvreren de eerste keus oplossing.
• Belangrijke nadelen van een plafondsysteem, namelijk de beperkte range (alleen daar kunnen komen waar de rails hangen) en het ontbreken van een goede mogelijkheid tot actief tillen kunnen door een gemotoriseerde tillift worden opgelost.
• Het manoeuvreren in kleine ruimtes kan voor de gemotoriseerde tillift een probleem zijn, het is soms noodzakelijk de motor even te ontkoppelen en manueel het laatste stukje te doen.
• Met gemotoriseerde aankoppelbare trek- en duwsystemen is het goed mogelijk op een eenvoudige en intuïtieve manier rijden. Ook nemen ze weinig ruimte in, werken ze snel en is het werken met de systemen relatief eenvoudig aan te leren.
Voor de aanschaf van deze gemotoriseerde voorzieningen lijkt derhalve voldoende onderbouwing aanwezig. Wel zal er afhankelijk van de doelgroep, het soort activiteiten dat opgelost moet worden en de omgeving waarin de voorziening gebruikt moet worden een zorgvuldige afweging gemaakt moeten worden tussen de diverse mogelijkheden van aandrijving. In het onderzoeksrapport is een schema opgenomen waarin de voor- en nadelen van de diverse systemen naast elkaar zijn gezet.
Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en ZorgOnderzoek Nederland. Het volledige rapport is juni 2004 uitgegeven door het ministerie van SZW.
- Verder wordt er een ander onderzoek uitgevoerd specifiek naar de mogelijkheden voor volledig zelfstandig gebruik van gemotoriseerde tilliften door cliënten in de thuiszorg. Klik hier voor meer over dit project ‘Van A tot met Zelfstandig’