VerLICHT je cliënt
Bij de meeste zorginstellingen komt te weinig daglicht binnen. De ramen zijn vaak laag, de verlichting ondermaats. Gemiddeld komt de verpleeghuisbewoner bijvoorbeeld nog geen anderhalve minuut per dag buiten. De oudere in een zorginstelling kan kortom makkelijk óók in de zomer een winterdepressie hebben! De verminderde blootstelling aan intensief licht vergroot het risico op winterdepressieklachten, zoals prikkelbaarheid, slapeloosheid, dutten overdag, eetproblemen. Die klachten worden dan onterecht aan dementie of ouderdom toegeschreven. De pionier van verpleegkunde, Florence Nightingale (1820-1910), schatte het belang van licht al juist in:
‘Licht onontbeerlijk beiden voor gezondheid en herstelling. –Uitzigt en zonnescgijn zaken van het hoogste gewigt voor zieken. –Zonder zonlicht ontaardt de mensch naar het ligchaam zoowel als naar de geest. –Bijna alle patienten liggen met het aangezicht naar het licht gekeerd.’
Uit veel onderzoek blijkt dat ziekenhuispatiënten na een operatie sneller herstellen in een kamer met uitzicht op bijvoorbeeld groen en tuin, dan in een ruimte zonder ramen. Het uitzicht hoeft overigens niet voor ieder mooi of natuurlijk te zijn: in een verzorgingshuis van de schrijver gaat de voorkeur van de ouderen juist uit naar de kamers die uitkijken op een smalle doorlopende weg waarlangs voetgangers, fietsers, auto’s en tractoren hun weg vervolgen. Hoe dan ook: mensen willen iets om naar uit te kijken; óók letterlijk!
Er zijn uiteenlopende andere verbetermogelijkheden: zorgen voor intensiever licht op de afdeling, dagelijks minimaal een half uur naar buiten met de oudere, verblijf in een serre maken met daarin een zithoek, gebruikmaken van een lichtpaneel tegen winterdepressie (zoals de bright light), familie adviseren om bij bezoek in elk geval ook even een buitenLICHTJE te scheppen. En te zorgen voor extra beweging, dit compenseert enigszins voor onvoldoende blootstelling aan licht. O ja, en krijg jij eigenlijk wel voldoende licht? Ga met je cliënt eens naar buiten, dan doe je meteen goed voor twee.