Hoe achterhaal ik oorzaken en invloeden op agitatie? (1)
Stel de juiste vragen!
In eerste instantie wil je zo goed mogelijk zicht krijgen op het probleemgedrag, hoe ziet het eruit en wat speelt er mogelijk in mee? Hieronder tref je uiteenlopende vragen aan, die samen een behoorlijk compleet beeld kunnen geven en aanknopingspunten opleveren om de situatie te verhelderen. Lees ze maar eens door, en gebruik ze bij de cliënt met probleemgedrag. Positief is ook, dat zo snel naar voren komt op welke punten nog te veel onduidelijk is.
Beschrijving
Hoe ziet het gedrag eruit? Beschrijf het eens nauwkeurig van begin tot eind.
Is het op medebewoners, personeel of dingen gericht?
Geschiedenis
Sinds wanneer speelt het? Hoe is het opgekomen?
Invloeden bij ontstaan
Speelden tijdens het ontstaan van het gedrag andere zaken (lichamelijk, psychisch, sociaal, in de woonomgeving)?
Wanneer, hoe vaak en hoe lang?
Hoe vaak doet het zich voor? Op welke dagen of dagdelen, tijden en met welke duur?
Ontlokkers, omstandigheden
Lijken er ontlokkers ('triggers') voor te zijn? Wat deed hij of zij voorafgaand aan het incident? En anderen? In welke omstandigheden speelt het? Wie is er bij als het zich voordoet?
Niet als…
Waar en wanneer doet het gedrag zich NIET voor? Bij wie heeft het zich (nog) niet voorgedaan?
Minder als…
Waardoor neemt het af? Stopt het gedrag 'spontaan' of door iets of iemand anders?
Meer wanneer…
Wanneer en mogelijk waardoor neemt het probleemgedrag toe?
Gevolgen
Wat zijn de gevolgen van het gedrag? Voor wie is wat ervan een probleem? Welke gevoelens roept het op bij anderen? Hoe is erop gereageerd, met welk effect? Wat zijn de afspraken voor de omgang ermee? Bij gedrag dat al langer bestaat: waarom wordt het nu als een probleem gezien?
Zelfrapportage, beleving & doel
Wat zegt de persoon zelf over de situatie? Wat zijn naar zijn/haar zeggen diens beweegredenen?
Hoe is de stemming? Zijn er psychiatrische problemen waaronder depressiviteit, verdriet, (faal)angst en achterdocht, psychotische problemen, spanningen? Denk je dat hij of zij iets wil duidelijk maken met het gedrag? Zo ja, wat?
Sterke kanten/positieve kenmerken/interesses
Wanneer is en was deze persoon op haar/zijn best? Wat zijn de mogelijkheden van hem of haar, en hoe kunnen deze aangewend worden? Wat trekt deze persoon, wat boeit hem of haar? Wordt dit ook aangeboden?
Gewoontes
Hoe zijn de leefgewoontes en voorkeuren in dagritme/leefstijl? Hoe verhoudt zich dat tot het leven hier en nu? Hoe ging de persoon vroeger om met spanning?
Middelengebruik
Hoe is het gesteld met alcohol, drugs, medicijnen, roken, overmatig koffiegebruik, zelfmedicatie en gebruik van andere middelen?