Rekening houden met ruimte bij her-, ver- en nieuwbouw
Door de toenemende zorgzwaarte is de maatvoering van veel instellingen niet meer afgestemd op de eisen die vandaag de dag aan gezond werken gesteld worden. De sanitaire ruimte is bijvoorbeeld te klein om met een tillift te kunnen werken of het hoog-laag bed past niet door de deur. Deze problemen kom je niet alleen tegen in oudere gebouwen maar ook in nieuwbouw.
Hou bij her-, ver-, en nieuwbouw rekening met de werkruimte
Om problemen met de werkruimte bij her-, ver-, en nieuwbouw te voorkomen, is het verstandig volgens een stappenplan* te werken. De essentie is dat de gebruikers (de zorgverleners) op basis van een beleidsvisie (bijvoorbeeld ‘de woningen in de instelling dienen aanpasbaar te zijn’) en zorgvisie (bijvoorbeeld ‘de instelling heeft een wijkfunctie’) per (soort) ruimte de eisen vaststellen. De zorgverleners kunnen hierbij begeleid worden door bijvoorbeeld hun hoofd of arbocoördinator. De consequenties van deze eisen kunnen vervolgens in termen van vierkante meters worden vertaald. De ergonomische richtlijnen* voor de diverse vertrekken zijn hiervoor maatgevend. Vervolgens kan na een financiële haalbaarheidstoets het programma van eisen worden geformuleerd. Hier kan het gebeuren dat het moeilijk blijkt de eisen binnen de financiële mogelijkheden te realiseren. Waak er echter voor dat de keuzes die vervolgens gemaakt moeten worden niet ten koste gaan van de veiligheid van de werkplek en daarmee van de gezondheid van de medewerkers. Ondanks de bovenstaande voorbereiding, waarbij de medewerkers als gebruikers van de werkruimte, een cruciale rol spelen, kan er in de laatste fase nog veel mis gaan. Het bewaken van het bouwproces via toetsing van het schetsontwerp, voorlopig ontwerp en definitief ontwerp voorkomt dat er uiteindelijk een gebouw staat dat niet aan de gestelde eisen voldoet. Meer informatie over dit onderwerp vind je in de werkpakketten over fysieke belasting die voor de diverse branches in de zorg zijn ontwikkeld.
* In de publicatie ‘Ruimte voor gezond werk in de ouderenzorg. Werkboek om ruimtelijke ARBO-eisen bij ver- en nieuwbouw in de ouderenzorg te formuleren’ (Meijers LP, Knibbe NE, Beune HAT, Breuer G, AWOB, Bunnik, 1998) wordt het genoemde stappenplan in detail uitgewerkt en zijn de bouwnormen in vierkante meters te vinden.