Het wispelturige slachtoffer
Je collega of cliënt die slachtoffer werd van een incident kan in haar pijn en verdriet ook boos, verwijtend of zelfs afgunstig reageren. 'Ja jij kunt nu wel leuk komen praten, maar jij zat toen dit gebeurde gezellig bij je man op de bank!' Terwijl je er ook niets aan kon doen en je juist goed naar haar wilde doen.
Besef dat mensen die (ziele- of fysieke) pijn hebben anders dan gewoon kunnen reageren, minder voorspelbaar. Ze zijn meer met zichzelf bezig en kunnen zich minder dan gewoon verplaatsen in de ander. Ze hebben minder oog en oor voor andermans zorgen. De reactie op slecht nieuws kan daardoor ook anders dan verwacht uitpakken. Nadat een dame het overlijdensbericht van haar dochter te horen kreeg, reageerde ze met een intense huilbui. Ze wilde echter na tien minuten terug naar de huiskamer, en vroeg daar - op dezelfde toon als anders - om haar pakje sigaretten. Heeft het slechte nieuws haar niet geraakt? Wellicht weet zij gewoon niet hoe ermee om te gaan, en zoekt ze in het hier en nu houvast of troost via haar gewoontegedrag.
Soms komt het verdriet weer snel naar boven na aandacht of na een afleidende activiteit. Misschien krijg je dan het idee dat je wordt 'gemanipuleerd' of dat 'niets helpt'. Bedenk daarbij dat juist in tijden van kalmte en rust het oude zeer gelegenheid krijgt op te komen, dat dit verdriet er ook mag zijn, en dat je eerdere moeite niet vergeefs is: het gaat om het vinden van een balans tussen de pijn ervaren en troost/afleiding vinden.
In het algemeen is het goed om terughoudend te zijn met adviezen. Het slachtoffer ervaart dit vlug als bagatelliseren van haar leed. Wordt de neiging om iets tegenover de beleving van het slachtoffer onbedwingbaar, reageer dan bijvoorbeeld in plaats van met 'ja maar', met 'ja … en'. 'Ja u hééft veel verdriet terwijl ik inderdaad mijn gezin nog heb, en … toch vind ik het erg voor u dat dit verlies moet doormaken'. Als de ander spijt en pijn uit over gemiste kansen en onfraaie kanten van bijvoorbeeld de overledene, helpt het niet zelf ook af te geven op die persoon. Het gaat erom dat de ander gesteund wordt in en begrip voelt voor diens leed hierover.